Fotokataliza pod lupą: jak sprawdzamy technologię w chłodni

Zanim technologia oczyszczania powietrza zaczęła pracować obok naszych kwiatów, sprawdziliśmy, co mówi o niej nauka, w tym recenzowane badanie zespołu z SGGW w Warszawie opublikowane w 2025 roku. W Różanym Zakątku w Suwałkach obowiązuje zasada: o technologii mówimy tyle, ile potwierdzają dokumenty. Ten artykuł pokazuje, jak to wygląda w praktyce.

Dlaczego w ogóle sprawdzamy technologię oczyszczania powietrza?

Fotokataliza, czyli klasa technologii, do której należy ActivePure RCI, polega na tym, że światło UV i powłoka z dwutlenku tytanu wytwarzają z tlenu i pary wodnej utleniacze rozkładające zanieczyszczenia. Brzmi dobrze, ale klasa ta ma też krytyków. Przeglądy publikowane przez amerykańską agencję EPA wskazywały, że niektóre urządzenia fotokatalityczne, zwłaszcza starszej generacji, mogą wytwarzać produkty uboczne, a ich skuteczność w realnych warunkach bywa niższa niż w laboratorium.

Traktujemy to poważnie. Urządzenia pracują w naszej chłodni technicznej, w sklepie przy Kościuszki 103 i w kwiatomatach, przy których codziennie pracujemy my i z których korzystają klienci. Dlatego zanim postawiliśmy na tę technologię, zadaliśmy dwa pytania: czy wytwarza ozon i czy ktoś niezależnie zbadał jej bezpieczeństwo.

Czy technologia ActivePure wytwarza ozon?

Producent deklaruje pracę bez emisji ozonu. To istotne, bo ozon jest głównym zarzutem wobec części starszych urządzeń tej klasy. Historycznie już w 2008 roku wariant urządzenia z celą RCI o nazwie Fresh Air No Ozone figurował na liście Certified Space Technology prowadzonej przez Space Foundation jako produkt nieprodukujący ozonu w trybie normalnej pracy.

Deklaracja producenta to jednak wciąż deklaracja producenta. Dlatego szukaliśmy badań niezależnych od materiałów sprzedażowych.

Co zbadali naukowcy z SGGW w Warszawie?

W 2025 roku w recenzowanym czasopiśmie Indoor Air (wydawnictwo Wiley) ukazało się badanie zespołu ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, którego pierwszym autorem jest Tomasz Niemiec (Niemiec i in., Indoor Air 2025, artykuł 9916852). Naukowcy ocenili wpływ technologii ActivePure na stan zdrowia myszy przebywających w kontrolowanym środowisku z pracującym urządzeniem. To klasyczny model oceny ryzyka stosowany w badaniach środowiskowych.

Autorzy zwracają w publikacji uwagę na cechę technologii istotną z punktu widzenia bezpieczeństwa: badany wariant nie uwalnia ozonu do otoczenia, co odróżnia go od części innych rozwiązań fotokatalitycznych. Dla nas znaczenie ma sam fakt, że polska uczelnia przyjrzała się tej technologii w recenzowanej publikacji, a wyniki są publicznie dostępne i każdy może je zweryfikować.

Czego o tej technologii nie mówimy i dlaczego?

Tu jest granica, której pilnujemy mocniej niż czegokolwiek innego w komunikacji.

Nie przypisujemy technologii działania zdrowotnego wobec klientów ani kwiatów. Badania skuteczności wobec mikroorganizmów dotyczą powietrza i powierzchni w warunkach laboratoryjnych, nie bukietów, więc nie robimy z nich obietnic sprzedażowych. Nie podajemy też liczb dotyczących trwałości kwiatów, dopóki nie będziemy dysponować raportem z badania, które mierzyło trwałość konkretnych gatunków w warunkach takich jak nasze. Kiedy taki dokument będzie na naszym dysku, opiszemy dokładnie to, co zmierzył, z gatunkiem, liczbą i źródłem.

To, co mówimy dziś, mieści się w faktach o mechanizmie i rodowodzie: technologia rozkłada etylen, gazowy hormon przyspieszający więdnięcie kwiatów, pracuje w trybie ciągłym, bez chemii, a jej historia sięga badań dla NASA, którą opisaliśmy w artykule o pochodzeniu technologii ActivePure. Jak sam etylen działa na kwiaty, wyjaśniamy w artykule o tym, dlaczego kwiaty więdną.

Jak wygląda nasza lista kontrolna przed wdrożeniem technologii?

Każdą technologię, która ma pracować przy naszych kwiatach, przepuszczamy przez ten sam filtr:

Mechanizm: czy wiemy, jak urządzenie działa fizycznie i chemicznie.
Bezpieczeństwo: czy istnieją niezależne lub recenzowane badania dotyczące pracy urządzenia w obecności organizmów żywych.
Ozon i produkty uboczne: czy producent i źródła zewnętrzne potwierdzają pracę bez emisji ozonu.
Dokumentacja: czy deklaracje liczbowe mają źródło z metodologią, którą można sprawdzić.
Granice komunikacji: co wolno nam powiedzieć klientowi, a co pozostaje poza ofertą, dopóki nie ma dokumentu.

Stan na sierpień 2026: technologia ActivePure RCI przeszła ten filtr i pracuje w całym naszym zamkniętym obiegu. Techniczny opis systemu DAS w samych kwiatomatach prowadzimy na gdziekwiatomat.pl.

Najczęściej zadawane pytania

Czy fotokataliza jest bezpieczna?

Zależy od urządzenia. Część starszych rozwiązań fotokatalitycznych krytykowano za możliwe produkty uboczne, w tym ozon. Wariant stosowany w Różanym Zakątku według deklaracji producenta i publikacji naukowej z 2025 roku nie uwalnia ozonu do otoczenia.

Kto niezależnie badał technologię ActivePure?

W 2025 roku zespół naukowców z SGGW w Warszawie opublikował w recenzowanym czasopiśmie Indoor Air badanie oceniające wpływ technologii ActivePure na organizmy żywe w modelu mysim. Publikacja jest ogólnodostępna i można ją zweryfikować po numerze artykułu 9916852.

Dlaczego Różany Zakątek nie podaje, o ile dłużej stoją kwiaty?

Bo nie dysponujemy jeszcze raportem z badania, które mierzyłoby trwałość konkretnych gatunków w warunkach takich jak nasze. Zasada Różanego Zakątka brzmi: mówimy tyle, ile potwierdza dokument. Opisujemy mechanizm, rozkład etylenu i warunki przechowywania, a liczby zostawiamy na moment, gdy będzie je czym poprzeć.

Czy urządzenia pracują też w kwiatomatach?

Tak. Moduł DAS oparty na technologii ActivePure RCI pracuje w każdym kwiatomacie Różanego Zakątka w Suwałkach, Augustowie i Ełku, a także w chłodni technicznej i prezentacyjnej przy Kościuszki 103. To zamknięty obieg obejmujący całą drogę kwiatu.

Źródła

Niemiec T. i in., Advanced ActivePure Technology: The Opportunity for Risk Assessment Using Murine Model, Indoor Air, 2025, artykuł 9916852 (SGGW w Warszawie, ocena bezpieczeństwa w modelu mysim, brak emisji ozonu): https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1155/ina/9916852
Pełny tekst publikacji w otwartym dostępie (ResearchGate): https://www.researchgate.net/publication/392253432_Advanced_ActivePure_Technology_The_Opportunity_for_Risk_Assessment_Using_Murine_Model
US EPA, Residential Air Cleaners: A Technical Summary, wydanie 3, 2018 (możliwe produkty uboczne urządzeń fotokatalitycznych, w tym formaldehyd, aldehyd octowy i ozon, oraz zmienna skuteczność w realnych warunkach): https://www.epa.gov/sites/default/files/2018-07/documents/residential_air_cleaners_-_a_technical_summary_3rd_edition.pdf
ActivePure Technologies, FAQ dotyczące technologii (deklaracja pracy bez ozonu i różnice wobec starszych urządzeń klasy PCO): https://activepure.com/activepure-faq-air-purification-solutions/
Space Foundation, program Certified Space Technology (kontekst certyfikacji z 2008 roku dla wariantu Fresh Air No Ozone): https://www.spacefoundation.org/what-we-do/space-certification/
NASA Spinoff, Clean Air Tech for Spacecraft Helps Fight Pandemic, 2022 (mechanizm fotokatalizy i rodowód technologii): https://spinoff.nasa.gov/clean-air-tech

O autorze: Kamil Krawcewicz, florysta i właściciel Różanego Zakątka w Suwałkach, laureat Mistrzów Handlu 2026 (Kwiaciarnia Roku Suwałki, Florysta Roku Suwałki, II miejsce w kategorii Florysta Roku województwa podlaskiego). Zanim czemuś zaufa przy swoich kwiatach, czyta o tym więcej, niż wypada właścicielowi kwiaciarni.